De zieke werknemer en zijn pensioen: premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid

Bij vrijwel alle pensioenregelingen in Nederland is rekening gehouden met de situatie waarin een werknemer ziek wordt. Kan een werknemer niet meer werken, dan neemt de pensioenuitvoerder de pensioenpremie van de werkgever over, zodat de pensioenopbouw gewoon doorgaat. Dit heet de premievrijstelling bij invaliditeit (PVI) of premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid (PVA).

Er is een verschil tussen regelingen van verzekeraars en pensioenfondsen:

• Bij verzekeraars geldt meestal dat de premievrijstelling pas ingaat nadat de werknemer twee jaar ziek is en (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt verklaard wordt. In die eerste twee jaar moet de werkgever dus zelf de pensioenpremie blijven betalen.
• Bij pensioenfondsen is deze regel meestal hetzelfde, maar er zijn uitzonderingen. Zo neemt bijvoorbeeld het Bedrijfstakpensioenfonds Schilders de premiebetaling al na één jaar ziekte over van de werkgever.

Heeft een werkgever de keuze tussen aansluiting bij een verzekeraar of vrijwillige aansluiting bij een pensioenfonds? Dan kan het moment waarop de premievrijstelling ingaat een belangrijke factor zijn bij het maken van die keuze.

Zieke werknemers en het overgangsrecht volgens de Wet Toekomst Pensioenen

Op dit moment bereiden pensioenuitvoerders zich voor op het nieuwe pensioenstelsel. Het overgangsrecht eindigt op 31 december 2027. Alle pensioenregelingen moeten dan voldoen aan de nieuwe wet. Dit kan problemen opleveren voor werknemers die tijdens deze overgangsperiode ziek worden. Hieronder beschrijven we twee situaties:

• Wijziging van pensioenregeling bij dezelfde verzekeraar Wanneer de wijziging van de pensioenregeling negatieve financiële gevolgen heeft voor werknemers, zoals lagere pensioenopbouw of hogere eigen bijdrage, moeten zij hiervoor worden gecompenseerd via het loon, zolang zij in dienst zijn. Als een zieke werknemer na 104 weken uit dienst gaat vanwege arbeidsongeschiktheid, vervalt zijn compensatie. Dit kan tot problemen leiden. De werkgever moet vanuit zijn zorgplicht zorgen voor duidelijke informatie en heeft instemming van alle werknemers nodig voor een wijziging. Door goede communicatie kan een zieke werknemer bezwaar maken, terwijl de werkgever juist graag wil dat de wijziging voor alle werknemers geldt. Zorgvuldige begeleiding en afstemming zijn hierbij essentieel.
• Wijziging van pensioenregeling naar een andere verzekeraar Wanneer de pensioenregeling wordt overgezet naar een nieuwe verzekeraar, kunnen overlappende voorwaarden onduidelijkheid creëren over welke regeling geldt voor premievrijstelling bij zieke werknemers. Dit wordt het uitlooprisico genoemd. Stel dat een werknemer ziek wordt terwijl hij deelnemer was aan de pensioenregeling van verzekeraar A, en deze regeling voldoet volgens de nieuwe wet niet meer aan de fiscale normen. Normaal gesproken zou verzekeraar A in dat geval de premie blijven betalen. Maar als deze regeling fiscaal bovenmatig blijkt te zijn – wat betekent dat de ingelegde premies hoger zijn dan toegestaan door de fiscus – ontstaat er een probleem. Hiervoor is een nieuwe regeling getroffen: de staatssecretaris van Financiën heeft goedgekeurd dat pensioenregelingen waarbij sprake is van premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid, toch zuiver blijven, zelfs als de premie-inleg boven de fiscale grenzen uitkomt.

Wilt u meer weten over de gevolgen voor uw zieke werknemers?