Hoe geef je box 3 vermogen op in je belastingaangifte?

Box 3-vermogen geef je op in je belastingaangifte door al je bezittingen en schulden op de peildatum van 1 januari te vermelden. Denk aan spaargeld, beleggingen, een tweede woning en vorderingen. De Belastingdienst berekent vervolgens een forfaitair rendement en heft daarover box 3-belasting. In dit artikel lees je precies wat er onder box 3 valt, hoe de berekening werkt en hoe je de aangifte correct invult.

Wat is box 3 en welk vermogen valt eronder?

Box 3 is het onderdeel van de inkomstenbelasting waarin je belasting betaalt over je vermogen. Het gaat om spaargeld, beleggingen, een tweede woning, vorderingen en andere bezittingen die niet elders in de belastingaangifte worden belast. De belasting wordt niet geheven over je werkelijke rendement, maar over een forfaitair berekend rendement.

De Nederlandse inkomstenbelasting kent drie boxen. Box 1 belast inkomen uit werk en woning, zoals loon en het eigenwoningforfait van je eigen woning. Box 2 belast inkomen uit aanmerkelijk belang, bijvoorbeeld dividend of verkoopwinst uit een bv waarvan je meer dan vijf procent aandeelhouder bent. Box 3 belast het overige vermogen.

Wat valt er wel onder box 3:

• Spaargeld en banktegoeden
• Beleggingen zoals aandelen, obligaties en fondsen
• Een tweede woning of vakantiewoning
• Vorderingen op derden
• Cryptovaluta
• Contant geld boven de vrijstelling

Wat valt er niet onder box 3:

• Je eigen woning (die valt in box 1)
• Pensioenrechten en lijfrentes
• Aandelen in een bv waarbij sprake is van een aanmerkelijk belang (box 2)
• Inboedel en persoonlijke bezittingen voor eigen gebruik

Hoe werkt de berekening van box 3-belasting?

De box 3-belasting wordt berekend op basis van je vermogen op de peildatum van 1 januari. Eerst wordt het heffingsvrije vermogen afgetrokken. Over het resterende vermogen past de Belastingdienst forfaitaire rendementen toe, afhankelijk van de samenstelling van je vermogen. Over het berekende rendement betaal je belasting tegen het geldende tarief.

Het heffingsvrije vermogen bedraagt in 2024 per persoon een vastgesteld bedrag. Fiscale partners mogen dit bedrag optellen. Vermogen onder deze grens wordt niet belast.

Voor het deel daarboven werkt de Belastingdienst met een vermogensmix. Je vermogen wordt verdeeld over drie categorieën, elk met een eigen forfaitair rendement:

• Banktegoeden: een relatief laag forfaitair rendement, dat jaarlijks wordt vastgesteld
• Overige bezittingen zoals beleggingen en vastgoed: een hoger forfaitair rendement
• Schulden: een forfaitaire aftrek op het rendement

Over het totale berekende rendement betaal je belasting. Het tarief voor box 3 bedraagt in 2024 36 procent.

Belangrijk: de Hoge Raad heeft geoordeeld dat het oude stelsel in strijd was met het eigendomsrecht, omdat belastingplichtigen soms meer betaalden dan ze werkelijk verdienden. De Belastingdienst biedt rechtsherstel voor de jaren 2017 tot en met 2022. Voor die jaren wordt de belasting herberekend op basis van het werkelijke rendement als dat lager was dan het forfaitaire rendement. Voor 2023 en later geldt het nieuwe stelsel met de vermogensmix.

Welke bezittingen en schulden moet je invullen in je aangifte?

Je geeft de waarde op van al je bezittingen en schulden zoals die op 1 januari van het belastingjaar waren. Dat is de peildatum. Je gebruikt dus de stand van je vermogen op die specifieke datum, niet het gemiddelde over het jaar.

Bezittingen die je opgeeft:

• Banktegoeden: de saldi van al je betaal- en spaarrekeningen op 1 januari
• Beleggingen: de waarde van aandelen, obligaties, beleggingsfondsen en ETF’s op de peildatum
• Cryptovaluta: de marktwaarde op 1 januari in euro’s
• Tweede woning: de WOZ-waarde van het voorgaande jaar
• Vorderingen: geld dat anderen aan jou schuldig zijn, zoals een lening die je hebt verstrekt

Schulden die je mag aftrekken:

• Persoonlijke leningen en consumptief krediet
• Schulden aan familieleden
• Belastingschulden onder bepaalde voorwaarden

Let op: voor schulden geldt een drempelwaarde per persoon. Alleen het deel van je schulden boven die drempel telt mee als aftrekpost. De hypotheekschuld op je eigen woning valt niet onder box 3, die hoort bij box 1.

Hoe vul je box 3 stap voor stap in op je belastingaangifte?

Het invullen van box 3 gaat via de online aangifte op Mijn Belastingdienst. Een deel van de gegevens wordt automatisch ingevuld op basis van bankgegevens en registers, maar je bent zelf verantwoordelijk voor de volledigheid en juistheid van de aangifte.

1. Log in op Mijn Belastingdienst via DigiD en open je aangifte inkomstenbelasting.
2. Navigeer naar box 3 via het onderdeel “Sparen en beleggen”.
3. Controleer de vooringevulde gegevens. De Belastingdienst vult banktegoeden soms automatisch in op basis van rekeninggegevens. Controleer of dit klopt en of alle rekeningen zijn meegenomen.
4. Vul ontbrekende bezittingen aan, zoals beleggingen, cryptovaluta, een tweede woning of vorderingen die nog niet zijn ingevuld.
5. Voeg schulden toe die boven de drempelwaarde uitkomen.
6. Verdeel het vermogen met je fiscale partner als dat van toepassing is. Jullie mogen het gezamenlijke box 3-vermogen vrij verdelen, wat belastingvoordeel kan opleveren.

Veelgemaakte fouten om te voorkomen: cryptovaluta vergeten op te geven, de WOZ-waarde van het verkeerde jaar gebruiken voor een tweede woning, of schulden opgeven zonder rekening te houden met de drempelwaarde.

Hoe kan Newtone je helpen bij je box 3-aangifte en vermogensplanning?

Box 3 lijkt overzichtelijk, maar voor vermogende particulieren zijn de details bepalend. De juiste waardering van bezittingen, de optimale verdeling tussen fiscale partners, het benutten van het rechtsherstel en de bredere fiscale planning rondom je vermogen vragen om specifieke kennis.

Wij begeleiden vermogende particulieren bij alles wat met box 3 en vermogensfiscaliteit te maken heeft. Concreet helpen wij je met:

• Het correct en volledig invullen van je box 3-aangifte
• Fiscale optimalisatie, zoals de verdeling van vermogen tussen fiscale partners
• Beoordeling of je in aanmerking komt voor rechtsherstel over eerdere belastingjaren
• Estate planning en vermogensoverdracht naar de volgende generatie
• Privévermogensrapportage voor een helder overzicht van je financiële positie
• Advies over de samenstelling van je vermogen in relatie tot je fiscale positie

Wil je zeker weten dat je box 3-aangifte klopt en dat je geen fiscale kansen laat liggen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met een belastingadviseur.

Gerelateerde artikelen

• Wat is het verschil tussen loontransparantie en loonrechtvaardigheid?
• Hoe beïnvloedt box 3 je netto rendement?
• Hoe schrijf je een correcte overeenkomst van opdracht op?
• Welke sectoren hebben het meeste last van schijnzelfstandigheid?
• Wat zijn de gevolgen van schijnzelfstandigheid?