Spring naar content

Hoe werkt het rechtsherstel voor box 3?

Officiële overheidsdocumenten op houten bureau met euromunten, open envelop en potlood in minimalistisch arrangement.

Het rechtsherstel voor box 3 is een compensatieregeling waarmee de Belastingdienst belastingplichtigen terugbetaalt die te veel box 3-belasting hebben betaald. Na een historisch arrest van de Hoge Raad bleek het oude stelsel in strijd met Europees recht. In dit artikel lees je hoe het rechtsherstel werkt, voor wie het geldt en wat je zelf kunt doen om aanspraak te maken op een teruggave.

Wat is het rechtsherstel voor box 3 en waarom is het ingevoerd?

Het rechtsherstel voor box 3 is ingevoerd omdat de Hoge Raad op 24 december 2021 oordeelde dat de vermogensrendementsheffing in strijd was met het recht op eigendom en het gelijkheidsbeginsel. Dit arrest, ook wel het Kerstarrest genoemd, dwong de Belastingdienst om belastingplichtigen te compenseren die jarenlang te veel hadden betaald.

Het probleem zat in de manier waarop box 3 werkte. De Belastingdienst ging uit van een fictief rendement op vermogen, ongeacht wat iemand werkelijk verdiende. Wie alleen spaargeld had en nauwelijks rente ontving, betaalde toch belasting over een aangenomen rendement dat ver boven de werkelijkheid lag. Dat werd door de rechter als onrechtmatig beoordeeld.

Hoe wordt het rechtsherstel voor box 3 berekend?

Het rechtsherstel wordt berekend via de zogenoemde forfaitaire spaarvariant. Daarbij wordt het vermogen opgesplitst in drie categorieën: spaargeld, beleggingen en schulden. Aan elke categorie hangt een eigen forfaitair rendementspercentage, gebaseerd op werkelijke marktcijfers uit het betreffende belastingjaar.

Voor spaargeld gelden lage percentages die de feitelijke spaarrente beter benaderen. Voor beleggingen wordt een hoger percentage gehanteerd. Schulden verlagen het belastbare rendement. Door dit onderscheid te maken, sluit de berekening beter aan bij de werkelijke situatie van de belastingplichtige dan het oude stelsel deed.

Als de uitkomst van de nieuwe berekening lager is dan de eerder opgelegde aanslag, heeft de belastingplichtige recht op teruggave van het verschil. Is de nieuwe berekening hoger, dan wordt de oorspronkelijke aanslag niet verhoogd.

Voor wie geldt het rechtsherstel box 3 en over welke jaren?

Het rechtsherstel geldt voor belastingplichtigen die box 3-belasting hebben betaald over de jaren 2017 tot en met 2022. Er is een belangrijk onderscheid tussen twee groepen: mensen die tijdig bezwaar hebben gemaakt en mensen die dat niet hebben gedaan.

Belastingplichtigen die bezwaar maakten, vielen automatisch onder de massaalbezwaarprocedure. De Hoge Raad deed in hun voordeel uitspraak, waarna de Belastingdienst hun aanslagen moest herzien. Voor niet-bezwaarmakers lag het aanvankelijk anders: zij vielen buiten de massaalbezwaarprocedure en moesten zelf actie ondernemen via een verzoek om ambtshalve vermindering.

Later heeft de Hoge Raad ook voor niet-bezwaarmakers over de jaren 2017 tot en met 2020 geoordeeld dat rechtsherstel mogelijk is, al gelden hier aanvullende voorwaarden en termijnen. Over 2021 en 2022 heeft de wetgever het rechtsherstel via aparte herstelwetgeving geregeld.

Wat moet je zelf doen om aanspraak te maken op het rechtsherstel?

Of je nog actie moet ondernemen, hangt af van je situatie. Controleer allereerst of je belastingaanslag over de jaren 2017 tot en met 2022 al is herzien door de Belastingdienst. Voor bezwaarmakers is dit in veel gevallen al automatisch gebeurd. Heb je geen bezwaar gemaakt, dan is de situatie complexer.

Voor de jaren 2017 tot en met 2020 gold een deadline voor het indienen van een verzoek om ambtshalve vermindering. Veel van die termijnen zijn inmiddels verstreken. Voor 2021 en 2022 is het rechtsherstel via de wet geregeld en verwerkt in de aanslagen.

Praktische stappen die je kunt zetten:

  • Controleer je definitieve aanslagen inkomstenbelasting over 2017 tot en met 2022 via MijnBelastingdienst.
  • Ga na of je aanslag al is verlaagd op basis van de forfaitaire spaarvariant.
  • Zorg dat je een actueel vermogensoverzicht bijhoudt, uitgesplitst naar spaargeld en beleggingen.
  • Controleer of er nog een openstaande mogelijkheid is voor een verzoek om ambtshalve vermindering.

Hoe helpt Newtone bij het rechtsherstel voor box 3?

Wij begeleiden vermogende particulieren bij elke stap van het rechtsherstel voor box 3, van het beoordelen van je persoonlijke situatie tot het berekenen van een mogelijke teruggave en het indienen van de juiste verzoeken bij de Belastingdienst.

Wat wij voor je kunnen doen:

  • Beoordelen of je aanslagen over 2017 tot en met 2022 al correct zijn herzien.
  • Berekenen of je op basis van de forfaitaire spaarvariant recht hebt op een teruggave.
  • Indienen van een verzoek om ambtshalve vermindering, waar dat nog mogelijk is.
  • Adviseren over de fiscale inrichting van je vermogen met het oog op toekomstige box 3-heffingen.
  • Begeleiden bij estate planning en privévermogensrapportage in samenhang met box 3.

Wil je weten of jij nog aanspraak kunt maken op rechtsherstel? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend persoonlijk adviesgesprek. Wij kijken graag samen met je naar de mogelijkheden.

Gerelateerde artikelen