Opgaaf werkelijk rendement: wat betekent het nieuwe box 3-formulier voor u?

Het box 3-boek is nog lang niet uitgelezen. Er worden de komende tijd nog vele hoofdstukken aan toegevoegd. Eén van die nieuwe hoofdstukken is de introductie van het formulier Opgaaf werkelijk rendement, dat voortkomt uit de beoogde wet Tegenbewijsregeling box 3. 

Terug naar het Kerst-arrest 

De aanleiding? Het veelbesproken Kerst-arrest van de Hoge Raad op 21 december 2021, gevolgd door diverse aanvullende arresten. De essentie van deze uitspraken: de box 3-heffing mag niet hoger zijn dan het werkelijk rendement van het vermogen. Dat ‘werkelijk rendement’ krijgt in deze context overigens een eigen invulling: kosten (anders dan rentekosten) mogen bijvoorbeeld niet in mindering worden gebracht. 

Nieuw formulier, nieuwe spelregels 

Om dit werkelijk rendement inzichtelijk te maken, komt er een digitaal formulier. De basis daarvoor is de nieuwe wet Tegenbewijsregeling box 3, die momenteel bij de Tweede Kamer ligt. Naar verwachting treedt deze wet op korte termijn in werking en zal het formulier in juli 2025 beschikbaar zijn. 

Vanaf dat moment kunnen belastingplichtigen aangeven of het voordeliger is om aangifte te doen op basis van werkelijk rendement in plaats van het forfaitaire rendement. Het formulier fungeert hierbij ook als rekentool. De Belastingdienst zal belastingplichtigen die hiervoor in aanmerking komen per brief informeren. 

Uitdagingen in zicht 

Het invullen van het formulier wordt geen sinecure. De redenen: 

• Informatiebehoefte: Voor een correcte berekening is veel informatie nodig. De berekening zelf kan behoorlijk complex zijn. 

• Strakke deadlines: De termijn om het formulier in te dienen is kort: 12 weken als je het zelf invult, 26 weken als je een fiscaal dienstverlener inschakelt. Extra uitdaging: het formulier verschijnt midden in de zomervakantie. Uitstel is niet mogelijk. 

Een overzicht van de benodigde gegevens is te vinden op de website van de Belastingdienst: Bekijk hier de lijst. 

Eerst rekenen, dan schrijven 

Voordat je aan de slag gaat met verzamelen en invullen, is het verstandig om globaal te berekenen of het werkelijk rendement überhaupt lager ligt dan het forfaitaire rendement. Bij een eenvoudige beleggingsportefeuille is dat meestal snel te achterhalen via jaarrapporten van financiële instellingen. Bij enkel bank- of spaartegoeden levert de tegenbewijsregeling in veel gevallen geen voordeel op. Heb je echter bijvoorbeeld een vastgoedportefeuille, dan is het berekenen van het rendement (inclusief waardeontwikkeling over meerdere jaren) een stuk complexer. 

Kortom: overleg tijdig met je adviseur voor welke jaren het loont om het formulier in te vullen, en begin op tijd met het verzamelen van de benodigde gegevens. 

Hoe was die oude slogan van de Belastingdienst ook alweer: leuker kunnen we het niet maken…?