Samen een huis kopen? Voorkom financiële scheefgroei

Koopt u samen met uw partner een woning? En brengt u meer eigen geld in dan uw partner? Dan verschuift het vermogen ongemerkt. Zonder heldere afspraken kan dat vervelende financiële gevolgen hebben. 

De meeste mensen kunnen een huis niet meer volledig financieren met een hypotheek. U moet eigen geld inbrengen. Vaak gebeurt dat niet in gelijke mate. Stel: u legt €100.000 in, uw partner €50.000. Op papier koopt u ieder voor 50% een woning, maar in werkelijkheid ligt dat anders. U heeft €25.000 méér ingebracht dan redelijk is op basis van de eigendomsverhouding. Zonder afspraken verliest u grip op dit verschil. Zeker als u ooit uit elkaar gaat. 

Gehuwd of geregistreerd partner? Dan geldt een wettelijke regeling 

Bent u getrouwd of geregistreerd partner? Dan ontstaat automatisch een vergoedingsrecht. De partner die meer inlegt, kan het verschil terugvragen. Die vordering beweegt mee met de woningwaarde: bij een waardestijging ontvangt u meer terug en bij een waardedaling minder. Wilt u dat liever niet? Dan kunt u via huwelijkse voorwaarden afspreken dat het om een vast bedrag gaat, ongeacht de markt. 

Woont u samen zonder contract? Dan heeft u géén vangnet 

Bent u samenwoner zonder samenlevingscontract? Dan heeft u géén wettelijk recht op vergoeding. Alleen via een juridische procedure kunt u proberen uw extra inbreng terug te vorderen – bijvoorbeeld op basis van onverschuldigde betaling of ongerechtvaardigde verrijking. Maar de uitkomst is onzeker, de kosten zijn hoog en het bewijs ligt bij u. 

Wat kunt u afspreken? 

Met een goed samenlevingscontract voorkomt u problemen. Leg daarin bijvoorbeeld het volgende vast: 

• Hoeveel ieder van u inlegt bij aankoop van de woning. 

• Of er een vergoedingsrecht ontstaat, en hoe dit berekend wordt (vast bedrag of gekoppeld aan de waardeontwikkeling van de woning). 

• Wanneer het vergoedingsrecht opeisbaar wordt – bijvoorbeeld pas bij verkoop van de wnoing en einde van de relatie. 

• Hoe u toekomstige kosten, verbouwingen en extra aflossingen onderling verdeelt. 

Zonder deze afspraken geldt de wettelijke verjaringstermijn van vijf jaar. Daarna vervalt het recht op terugbetaling. 

En als u later trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat? 

Koopt u als samenwoners een woning, trouwt u daarna of gaat u een geregistreerd partnerschap aan? Dan ontstond vroeger verwarring: viel de schuld van de één aan de ander in de (huwelijks)gemeenschap? Met als gevolg dat die werd gehalveerd?  

Op 21 maart 2025 heeft de Hoge Raad die onduidelijkheid opgelost. Nee, zo’n schuld valt niet in de gemeenschap. Het blijft een privévordering, ook na het huwelijk of een geregistreerd partnerschap. U behoudt dus uw volledige recht op terugbetaling. 

Goede afspraken blijven nodig 

Deze uitspraak biedt duidelijkheid, maar vervangt geen samenlevingscontract, huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden. Wilt u helderheid over wie wat bezit? Dan blijft het verstandig om afspraken op papier te zetten. Niet alleen voor nu, maar ook voor later – bij relatiebreuk, overlijden of faillissement. 

Koopt u samen een woning? Zorg dan dat u het goed regelt. Heldere afspraken voorkomen scheefgroei, frustratie en juridische discussies. En geven u allebei grip op de toekomst.