Wat is de rol van het UBO-register bij het voorkomen van witwassen?

Het UBO-register speelt een centrale rol in de Nederlandse aanpak van witwassen en financiële criminaliteit. Het register maakt zichtbaar wie er achter een bedrijf of organisatie schuilgaat, zodat misbruik van rechtspersonen voor illegale doeleinden moeilijker wordt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het UBO-register, de registratieplicht en de gevolgen van niet-naleving.

Wat is het UBO-register en waarom bestaat het?

Het UBO-register is een openbaar register bij de Kamer van Koophandel waarin de Ultimate Beneficial Owners van Nederlandse rechtspersonen worden bijgehouden. Een UBO is de natuurlijke persoon die uiteindelijk eigenaar is van of zeggenschap heeft over een organisatie. Het register is in 2020 ingevoerd als uitvloeisel van de Europese antiwitwasrichtlijn en is verankerd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

Het achterliggende doel is transparantie. Criminelen maakten jarenlang gebruik van anonieme vennootschapsstructuren om de herkomst van geld te verdoezelen. Door te verplichten dat de werkelijke eigenaar van een onderneming zichtbaar is, wordt het lastiger om via bedrijfsconstructies buiten beeld te blijven.

Als UBO wordt aangemerkt wie direct of indirect meer dan 25% van de aandelen, stemrechten of het economisch belang houdt. Ontbreekt zo’n persoon, dan geldt de zogenoemde pseudo-UBO: de statutaire bestuurder of het hoger management van de organisatie.

Hoe draagt het UBO-register bij aan het voorkomen van witwassen?

Het UBO-register werkt als een ontmoedigingsmiddel. Wie weet dat zijn of haar naam publiekelijk gekoppeld wordt aan een rechtspersoon, zal minder snel geneigd zijn die rechtspersoon te misbruiken voor criminele doeleinden. Transparantie over eigendomsstructuren maakt anonieme constructies effectief onmogelijk.

Daarnaast gebruiken zogenoemde poortwachters, zoals banken, notarissen en accountants, de informatie uit het UBO-register actief bij hun cliëntenonderzoek. Zij zijn op grond van de Wwft verplicht te controleren wie de uiteindelijk belanghebbende is voordat zij een zakelijke relatie aangaan. Klopt de informatie in het register niet, dan is dat een signaal dat nader onderzoek vereist is.

Toezichthouders zoals de Financiële Inlichtingen Eenheid (FIU) en de Belastingdienst kunnen de registerinformatie eveneens raadplegen. Zo vormt het UBO-register een schakel in een breder stelsel van financieel toezicht dat witwassen en belastingontduiking tegengaat.

Welke bedrijven en organisaties zijn verplicht zich in te schrijven in het UBO-register?

De registratieplicht geldt voor een breed scala aan Nederlandse rechtspersonen en samenwerkingsverbanden. Concreet gaat het om de volgende entiteiten:

• Besloten vennootschappen (bv’s)
• Naamloze vennootschappen (nv’s)
• Stichtingen
• Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid
• Personenvennootschappen zoals maatschappen, vennootschappen onder firma (vof) en commanditaire vennootschappen (cv)
• Coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen

De drempelwaarde voor het aanmerken van een persoon als UBO ligt op meer dan 25% eigendom of zeggenschap. Zijn er meerdere aandeelhouders die elk onder die grens zitten, of is de eigendomsstructuur zo complex dat geen natuurlijk persoon als UBO kan worden aangewezen? Dan moet de pseudo-UBO worden geregistreerd. Dit is doorgaans de feitelijk leidinggevende of het statutaire bestuur van de organisatie.

Wat zijn de gevolgen als een bedrijf geen of onjuiste UBO-informatie registreert?

Niet registreren of onjuiste informatie opgeven is een economisch delict. De handhaving ligt bij de Kamer van Koophandel en het Openbaar Ministerie. Bij overtreding kunnen boetes en strafrechtelijke sancties worden opgelegd. In ernstige gevallen kan dit leiden tot vervolging van de bestuurder of eigenaar persoonlijk.

Naast juridische consequenties zijn er ook praktische risico’s. Banken en andere poortwachters weigeren soms dienstverlening als de UBO-registratie ontbreekt of niet klopt. Dat kan betekenen dat een bedrijfsrekening wordt geblokkeerd of dat een financiering niet doorgaat.

Het reputatierisico is eveneens reëel. Een ondernemer die aantoonbaar niet voldoet aan transparantieverplichtingen, wekt al snel argwaan bij zakenpartners, financiers en potentiële klanten. Correcte naleving is dus niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een kwestie van zakelijk vertrouwen.

Hoe helpt Newtone bij de naleving van het UBO-register en antiwitwasverplichtingen?

Voor veel mkb-ondernemers en dga’s is het correct identificeren van UBO’s geen eenvoudige opgave, zeker wanneer sprake is van meerdere aandeelhouders, holdingstructuren of internationale vertakkingen. Wij ondersteunen ondernemers bij het volledig en juist voldoen aan hun verplichtingen rondom het UBO-register en de Wwft.

Concreet helpen we met:

• Het in kaart brengen van complexe aandeelhoudersstructuren om de juiste UBO(‘s) te identificeren
• Het begeleiden van de registratie bij de Kamer van Koophandel
• Advies over wat te doen wanneer geen natuurlijk persoon als UBO kan worden aangewezen
• Juridisch advies bij bredere Wwft-verplichtingen, zoals cliëntenonderzoek en meldingsplichten
• Ondersteuning bij arbeidsrechtelijke, contractuele en andere juridische vraagstukken die samenhangen met de bedrijfsvoering

Wil je zeker weten dat jouw UBO-registratie klopt en dat je voldoet aan alle antiwitwasverplichtingen? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met onze juridisch adviseurs. Onze juridisch adviseurs denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen

• Wat kun je doen als je ten onrechte als schijnzelfstandige wordt aangemerkt?
• Wat is het verschil tussen een zzp’er en een schijnzelfstandige?
• Hoe bereid je je voor op de strengere handhaving van schijnzelfstandigheid in 2026?
• Hoe beïnvloedt schijnzelfstandigheid je belastingaangifte?
• Wat is de wet loontransparantie?