Een accountantskantoor en een notaris zijn beide onmisbaar voor ondernemers, maar ze vervullen fundamenteel verschillende rollen. Een accountantskantoor richt zich op financiële, fiscale en administratieve vraagstukken, terwijl een notaris juridische akten opstelt die wettelijk bindend zijn. Kort gezegd: de accountant helpt u met de financiële gezondheid van uw onderneming; de notaris legt rechtshandelingen vast die officiële rechtskracht vereisen.

Zonder inzicht in dit verschil betaalt u voor advies dat u niet nodig heeft

Veel ondernemers weten niet precies waar de grens ligt tussen de taken van een accountant en die van een notaris. Het gevolg is dat ze soms bij de verkeerde partij aankloppen, dubbel betalen voor overlappend advies of juist een essentiële stap overslaan omdat ze denken dat de ander het al regelt. Weet u bij welke partij u moet zijn voor het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst? Of wie uw jaarrekening beoordeelt bij een bedrijfsovername? Door het verschil helder te hebben, schakelt u de juiste professional op het juiste moment in en bespaart u zichzelf tijd, geld en verwarring.

Verkeerde verwachtingen over juridisch advies kosten u meer dan u denkt

Een veelvoorkomende misvatting is dat een accountantskantoor geen juridisch advies mag of kan geven. Dat klopt niet helemaal. Veel grotere advies- en accountantskantoren bieden ook juridische diensten aan, maar de grens tussen fiscaal-juridisch advies en notarieel werk blijft scherp. Een accountant kan u adviseren over de fiscale gevolgen van een bedrijfsstructuur; een notaris is de enige die de bijbehorende akte rechtsgeldig kan opstellen. Wie dit onderscheid negeert, loopt het risico op onvolledige afspraken of juridisch niet-afdwingbare constructies, met alle gevolgen van dien bij conflicten of bedrijfsoverdrachten.

Wat doet een accountantskantoor precies?

Een accountantskantoor ondersteunt ondernemers op het gebied van financiële verslaglegging, belastingadvies, administratie en bedrijfsadvies. De kern van het werk bestaat uit het opstellen en controleren van jaarrekeningen, het verzorgen van belastingaangiften en het adviseren over financiële strategie, bedrijfsstructuur en fiscale optimalisatie.

Afhankelijk van de omvang van het kantoor kan een advies- en accountantskantoor ook diensten aanbieden op het gebied van corporate finance, juridisch advies, HR en duurzaamheid. De werkzaamheden van een accountant zijn breed en variëren per fase van een onderneming:

Opstellen van jaarrekeningen en balansen
Verzorgen van belastingaangiften (vennootschapsbelasting, btw, inkomstenbelasting)
Adviseren over bedrijfsstructuur en aandeelhoudersstructuur
Ondersteunen bij financieringen, overnames en bedrijfsopvolging
Controleren van financiële stukken (audit)
Begeleiden bij internationale fiscale vraagstukken

Het verschil met een notaris is dat een accountant adviseert en rapporteert, maar geen rechtshandelingen vastlegt met officiële juridische status.

Wat doet een notaris en wanneer heb je die nodig?

Een notaris is een onafhankelijke juridische professional die bevoegd is om officiële akten op te stellen met rechtskracht. Denk aan oprichtingsakten, testamenten, hypotheekakten en aandelenoverdrachten. Zonder notariële akte zijn bepaalde rechtshandelingen in Nederland simpelweg niet rechtsgeldig.

Voor ondernemers is de notaris onmisbaar in een aantal specifieke situaties. U heeft een notaris nodig bij:

Het oprichten van een besloten vennootschap (bv) of naamloze vennootschap (nv)
Het overdragen van aandelen in een bv
Het vastleggen van een fusie of splitsing
Het opmaken van een testament of het doen van een schenking in het kader van bedrijfsopvolging
Het vestigen van een hypotheek op een bedrijfspand

De notaris is gebonden aan strikte wettelijke regels en heeft een publieke functie. Hij of zij treedt op als onpartijdige partij en draagt zorg voor de juridische juistheid van de akte. Adviseren over de fiscale of financiële gevolgen van een transactie valt buiten de kernrol van de notaris, al werken veel notarissen nauw samen met accountants en fiscalisten.

Wat is het verschil tussen een accountant en een notaris?

Het kernverschil is dat een accountant financieel en fiscaal advies geeft en financiële stukken opstelt, terwijl een notaris juridische akten opstelt die wettelijk bindend zijn. Een accountant adviseert; een notaris legt vast. Beide beroepen vereisen specifieke wettelijke bevoegdheden, maar op geheel verschillende terreinen.

Ter vergelijking:

Accountant: financieel, fiscaal en administratief advies, jaarrekeningen, belastingaangiften, bedrijfsadvies
Notaris: juridische akten met rechtskracht, oprichtingsdocumenten, aandelenoverdrachten, testamenten, hypotheekakten

Een ander belangrijk verschil is de aard van de relatie. Een accountant is doorgaans een vaste adviseur die u door de jaren heen begeleidt. Een notaris schakelt u in voor specifieke juridische momenten, zoals de oprichting van uw bedrijf of de overdracht van aandelen. De twee rollen vullen elkaar aan, maar zijn niet uitwisselbaar.

Wanneer schakel je een accountant in en wanneer een notaris?

U schakelt een accountant in voor doorlopende financiële begeleiding en fiscaal advies. U heeft een notaris nodig bij juridische handelingen die wettelijk een akte vereisen. In de praktijk heeft u bij grotere bedrijfsbeslissingen vaak allebei nodig.

Een praktische richtlijn: heeft uw vraagstuk betrekking op geld, belasting of financiële rapportage? Dan is een accountant uw eerste aanspreekpunt. Gaat het om het formeel vastleggen van een juridische handeling, zoals een aandelenverkoop of bedrijfsoprichting? Dan heeft u een notaris nodig.

Bij complexere situaties, zoals een bedrijfsoverdracht of fusie, werken accountant en notaris vaak parallel. De accountant berekent de waarde van de onderneming en adviseert over de fiscale structuur; de notaris stelt de benodigde akten op. Wie te laat een van beide inschakelt, riskeert vertraging of fiscale en juridische fouten.

Kan een accountantskantoor ook juridisch advies geven?

Ja, veel grotere accountantskantoren bieden ook juridisch advies aan, maar dat is iets anders dan notariële dienstverlening. Een accountantskantoor kan adviseren over juridische structuren, contracten en fiscaal-juridische vraagstukken, maar mag geen notariële akten opstellen. Dat blijft voorbehouden aan de notaris.

Multidisciplinaire kantoren combineren steeds vaker accountancy met juridische expertise onder één dak. Dat is praktisch voor ondernemers die te maken hebben met vraagstukken die fiscale én juridische kennis vereisen, zoals arbeidsrecht, aandeelhoudersovereenkomsten of internationale structuren. Het voordeel is dat u niet hoeft te schakelen tussen meerdere adviseurs en dat de adviezen op elkaar zijn afgestemd.

Wat een accountantskantoor nooit kan vervangen, is de notariële akte. Zodra een handeling wettelijk een notariële akte vereist, heeft u altijd een notaris nodig, ongeacht hoe breed het accountantskantoor is georganiseerd.

Hoe werken accountants en notarissen samen bij een bedrijfsoverdracht?

Bij een bedrijfsoverdracht werken accountants en notarissen nauw samen, maar met duidelijk gescheiden taken. De accountant verzorgt de waardering van de onderneming, de due diligence en het fiscale advies rondom de transactie. De notaris stelt de koopakte of aandelenoverdrachtsakte op en zorgt voor de juridische afwikkeling.

Een bedrijfsoverdracht verloopt in de praktijk in een aantal stappen waarbij beide professionals een rol spelen:

Voorbereiding: de accountant stelt een informatiememorandum op en berekent de bedrijfswaarde
Due diligence: de accountant analyseert de financiële en fiscale risico’s voor koper en verkoper
Structurering: accountant en juridisch adviseur bepalen samen de optimale transactiestructuur
Onderhandeling: de accountant adviseert over prijs en voorwaarden, de notaris bereidt de akte voor
Afronding: de notaris passeert de akte en maakt de overdracht officieel rechtsgeldig

Goede samenwerking tussen accountant en notaris voorkomt dat er tegenstrijdige adviezen worden gegeven of dat fiscale en juridische aspecten niet op elkaar aansluiten. Hoe eerder beide partijen betrokken zijn, hoe soepeler het proces verloopt.

Hoe Newtone helpt bij uw financiële en juridische vraagstukken

Als multidisciplinair advies- en accountantskantoor biedt Newtone u een breed scala aan diensten onder één dak. U hoeft niet te schakelen tussen meerdere adviseurs voor uw financiële, fiscale en juridische vraagstukken. Newtone denkt mee vanuit uw situatie als ondernemer, niet alleen vanuit de regels.

Wat Newtone voor u kan betekenen:

Opstellen en beoordelen van jaarrekeningen en financiële rapportages
Fiscaal advies over bedrijfsstructuur, aandeelhoudersstructuur en belastingoptimalisatie
Begeleiding bij bedrijfsoverdrachten, overnames en fusies
Juridisch advies over contracten, arbeidsrecht en aandeelhoudersovereenkomsten
Ondersteuning bij internationale fiscale vraagstukken via het HLB-netwerk
Samenwerking met notarissen voor volledige begeleiding bij juridische transacties

Wilt u weten wat Newtone voor uw onderneming kan betekenen? Neem contact op en bespreek uw situatie met een van onze adviseurs. Wij denken graag met u mee.

Wat is het verschil tussen een accountantskantoor en een notaris?