Wat kun je doen als je ten onrechte als schijnzelfstandige wordt aangemerkt?

Als zelfstandige ten onrechte als schijnzelfstandige worden aangemerkt, is een serieuze situatie met grote fiscale en juridische gevolgen. Gelukkig heb je als zzp’er de mogelijkheid om bezwaar te maken en je positie te verdedigen. In dit artikel lees je wat schijnzelfstandigheid precies inhoudt, welke gevolgen het heeft, hoe je je kunt verweren en welke stappen je kunt zetten.

Wat is schijnzelfstandigheid en wanneer ben je er officieel mee geconfronteerd?

Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer iemand formeel als zelfstandige werkt, maar de feitelijke situatie kenmerken heeft van een dienstverband. De Belastingdienst of een opdrachtgever kan dan oordelen dat de arbeidsrelatie als een arbeidsovereenkomst moet worden gekwalificeerd, ook al is er geen arbeidscontract gesloten.

Bij de beoordeling kijkt de Belastingdienst naar drie centrale criteria: de aanwezigheid van een gezagsverhouding, de verplichting om de arbeid persoonlijk te verrichten en de betaling van loon. Zijn alle drie elementen aanwezig, dan kan er sprake zijn van een arbeidsovereenkomst, ongeacht wat er op papier staat.

Een formele kwalificatie vindt plaats wanneer de Belastingdienst een boekenonderzoek uitvoert, wanneer een opdrachtgever zelf concludeert dat de relatie verkeerd is ingericht of wanneer er een melding wordt gedaan via een handhavingstraject. Vanaf dat moment wordt de situatie officieel beoordeeld en kunnen er consequenties volgen.

Welke gevolgen heeft het als je als schijnzelfstandige wordt aangemerkt?

De gevolgen van een schijnzelfstandigheidskwalificatie zijn ingrijpend, zowel voor de zelfstandige als voor de opdrachtgever. De opdrachtgever loopt het grootste risico op naheffingen, maar ook de zelfstandige zelf kan financieel geraakt worden.

Voor de opdrachtgever kan de Belastingdienst met terugwerkende kracht loonheffingen naheffen, inclusief premies werknemersverzekeringen. Daarbij kunnen boetes worden opgelegd als er sprake is van opzet of grove nalatigheid. Voor de zelfstandige zelf bestaat het risico dat eerder genoten fiscale voordelen, zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling, worden teruggevorderd. Bovendien kan de zelfstandige met terugwerkende kracht aanspraak maken op werknemersrechten, wat de situatie verder compliceert.

Hoe kun je aantonen dat je geen schijnzelfstandige bent?

Om aan te tonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid, is het belangrijk om concrete bewijsmiddelen te verzamelen die de zelfstandige positie onderbouwen. De beoordeling is altijd feitelijk van aard, dus de praktijk telt zwaarder dan wat er in een contract staat.

Sterke indicatoren van echte zelfstandigheid zijn onder andere:

• Meerdere opdrachtgevers tegelijk of opeenvolgend, zodat er geen economische afhankelijkheid van één partij bestaat
• Het dragen van ondernemersrisico, bijvoorbeeld door het gebruik van eigen materiaal, het risico op wanbetaling of aansprakelijkheid voor fouten
• Een eigen werkwijze, eigen werktijden en de vrijheid om opdrachten te weigeren
• Het ontbreken van een gezagsverhouding, waarbij de opdrachtgever het resultaat beoordeelt maar niet de uitvoering stuurt
• Het werken met een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst die correct wordt nageleefd

Bewaar ook facturen, offertes, correspondentie en andere documenten die aantonen hoe de samenwerking in de praktijk verliep.

Welke stappen kun je zetten als je het niet eens bent met de kwalificatie als schijnzelfstandige?

Als je het niet eens bent met de kwalificatie als schijnzelfstandige, heb je juridische middelen om daartegen op te komen. Het is belangrijk om snel te handelen, want bezwaartermijnen zijn wettelijk vastgelegd en verlopen snel.

De volgende stappen zijn relevant:

1. Dien tijdig bezwaar in bij de Belastingdienst, bij voorkeur binnen zes weken na de dagtekening van de beschikking of aanslag
2. Verzamel zo veel mogelijk bewijsmateriaal dat de zelfstandige aard van de arbeidsrelatie aantoont, zoals facturen, meerdere opdrachtgeversrelaties en communicatie over de werkwijze
3. Schakel een fiscalist of jurist in die gespecialiseerd is in arbeidsrecht en belastingrecht, zodat het bezwaar inhoudelijk sterk wordt onderbouwd
4. Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechtbank en vervolgens in hoger beroep bij het gerechtshof
5. Overweeg ook om met de opdrachtgever in gesprek te gaan over de inrichting van de samenwerking, zodat toekomstige problemen worden voorkomen

Wacht niet af en laat je niet ontmoedigen door de complexiteit van de procedure. Een goed onderbouwd bezwaar heeft zeker kans van slagen.

Hoe kan Newtone je helpen bij een onterechte kwalificatie als schijnzelfstandige?

Bij Newtone begrijpen we dat een kwalificatie als schijnzelfstandige veel onzekerheid met zich meebrengt. Wij bieden multidisciplinaire ondersteuning waarbij fiscale, juridische en arbeidsrechtelijke expertise samenkomen, zodat je niet met losse adviezen van verschillende partijen hoeft te werken.

Concreet helpen wij je met:

• Fiscaal advies over de gevolgen van een naheffing en de mogelijkheden om die te betwisten of te beperken
• Juridische begeleiding bij het opstellen en indienen van een bezwaarschrift en, indien nodig, bij beroepsprocedures
• Een grondige beoordeling van je arbeidsrelatie, zodat duidelijk wordt of de kwalificatie terecht is en op welke punten je je kunt verweren
• Begeleiding bij het aanpassen van overeenkomsten en werkwijzen om toekomstige discussies te voorkomen
• Ondersteuning richting opdrachtgevers over de correcte inrichting van de samenwerking

Heb je te maken met een onterechte kwalificatie als schijnzelfstandige of wil je weten hoe jouw situatie beoordeeld zou worden? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak voor jouw situatie.